ADALET BAKANLIĞI
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
Sayı : B.03.0.CTE.0.00.00.29.010.06.01/727-15 06/09/2012
Konu : Kurumlarda ders ve ek ders ücretleri
GENELGE
No : 139/1
Bakanlar Kurulu’nun 21/5/2007 tarihli “Adalet Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine
İlişkin Karar”ının 23/6/2007 tarihli ve 26561 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
girmesi nedeniyle, bu Karar’ın Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne tahsis edilen
kadrolarda görev yapan yönetici, öğretmen, eğitim uzmanı ve diğer görevlilerin aylık ve ek
ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı,
ders görevi alacakların nitelikleri ile uygulanmasına ilişkin usul ve esasları göstermek,
mevzuatın uygulanmasını kolaylaştırmak ve uygulamada ortaya çıkan sorunları gidermek
amacıyla bu Genelge hazırlanmıştır.
A-Kurumlarda Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın Kapsamı
(1) Ders ve ek ders ücretinden;
a. Kurumda görev yapan eğitim uzmanı ve öğretmen,
b. Fiilen derse girmeleri kaydıyla, kurumda açılan kurslarda eğitici veya öğretici olarak
görevlendirilen kurum personeli,
c. Fiilen derse girmeleri kaydıyla, açılacak kurslarda kamu kurum ve kuruluşlarından
görevlendirilen meslek elemanı ve öğretmen ile hükümlü ve tutukluların eğitim, öğretim ve
iyileştirilmesinde yararlı olabilecek eğitici ve öğretici,
ç. Fiilen derse girmeleri kaydıyla, Genel Müdürlük Merkez Teşkilâtında görev yapan
meslek elemanı,
Yararlanacaktır.
(2) Adalet Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın;
a. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde geçen “aylık
karşılığı okutmak zorunda oldukları ders saatlerini” ibaresindeki “okutmak zorunda oldukları”
ifadesi, öğretmen ve eğitim uzmanlarının kurumda ve kurum adına eğitim ve iyileştirme
çalışmaları dahilinde yaptıkları tüm hizmetleri kapsamaktadır. Buna göre; fiilen girilen dersler,
planlama, hazırlık, rehberlik, mesai saatleri içinde yapılan sınavlar, örgün ve yaygın eğitim
kapsamındaki çalışmalar ve yürütülen projeler ders görevi niteliğindedir. Aynı fıkranın (f)
bendindeki “ek ders görevi” de aynı kapsamda değerlendirilir ve yukarıda sayılan görevler
için ek ders ücreti ödenir.b. “Hizmet içi eğitim faaliyetleri” başlıklı 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde,
Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde açılan hizmet içi eğitim faaliyetlerinde
yükseköğrenimli Bakanlık personeline; günde (5), haftada (25) ve yılda (300) saati
geçmeyecek şekilde ek ders görevi verilebileceği belirtilmektedir. Bu kapsamda;
aa. Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde açılan hizmet içi eğitim, kurs,
seminer, toplantı, görevde yükselme eğitimi, aday memur yetiştirme eğitimi, (temel eğitim ve
hazırlayıcı eğitim) programlarında yer alan konularda bilgi, beceri ve öğretme yeteneğine
sahip olanlara, fiilen derse girmeleri kaydıyla ek ders görevi verilir.
bb. Staj eğitiminde; eğitim süresince fiilen yerine getirilen ders görevi bulunmaması
nedeniyle hiçbir şekilde uygulamalı eğitim yöneticisi ve uygulamalı eğitim gözetmenine ek
ders ücreti ödenmez.
cc. Bir yıl içerisinde ayrı hizmet içi eğitim faaliyetleri için görevlendirilse bile bir
yükseköğrenimli Bakanlık personeline hiçbir şekilde günde 5, haftada 25 ve yılda 300 saatten
fazla ek ders ücreti ödemesi yapılmaz.
c. “Eğitim uzmanı ve öğretmenlerin ders ve ek ders görevi saatleri” başlıklı 6 ncı
maddesinde, Bakanlığa bağlı eğitim uzmanı ve öğretmenlerin; eğitim, öğretim, iyileştirme ile
denetim ve gözetim faaliyetlerini yürütmek üzere aylık karşılığı olarak haftada (18) saat ders
okutmak zorunda oldukları, bunun dışında kendilerine kurumda yaptıkları akşam ve hafta
sonu çalışmaları da dahil (22) saati zorunlu olmak üzere, haftada (24) saate kadar ek ders
görevi verilebileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda;
aa. Ceza infaz kurumları ile denetimli serbestlik müdürlüklerinde görev yapan
öğretmen ve eğitim uzmanlarına kurumda yaptıkları akşam ve hafta sonu çalışmaları dahil
(22) saati zorunlu olmak üzere, haftada (24) saate kadar ek ders görevi verilebilir.
bb. Zorunlu olarak ödenmesi gereken haftalık (22) saat ek ders ücretinin dışında
haftada (2) saat ek ders ücreti ödenebilmesi için; öğretmenlerin, hafta sonları, resmi tatil
günleri, kurumun gündüz mesai saatleri dışında veya mesai saatleri içinde başlayıp mesai
bitiminde de devam eden faaliyetlerde görev alması ve bu saatlerde yapılan her bir
çalışmanın, kurum tarafından ayrı ayrı belgelendirilmesi gereklidir. Bu husus 6 ncı maddenin
ikinci fıkrası için de geçerlidir.
cc. Eğitim uzmanı ve öğretmenlere ödenecek ek ders saati sayıları haftanın çalışma
günlerine eşit olarak dağıtılır. Eşit dağıtılamaması halinde kalan ek ders saati sayısı eşit
olarak Pazartesi ve Cuma günlerine eklenir. Ayrıca eğitim uzmanı ve öğretmenlerin izinli
veya raporlu oldukları günlerde sadece o gün ya da günlere tahakkuk eden ek ders saatine
karşılık gelen ücret ödenmez. (Örneğin; Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma
günlerine 5-4-4-4-5 şeklinde tekabül eden (22) saatlik ek dersten Pazartesi ve Salı izin
kullanılması durumunda sadece 5+4= 9 saat ek ders kesilir ve geriye kalan 13 saat ek ders
ücreti ödenir.)
çç. Öğretmenler ve eğitim uzmanlarının, kurumda katıldıkları hizmet içi eğitim
faaliyetleri veya iyileştirme çalışmaları kapsamında okuttukları dersler; zorunlu olarak
okutmaları gereken ders veya ek ders kapsamında olduğundan bu kişilere ayrıca ek ders
ücreti ödenemez.
ç. “Ek ders görevi alacak kişiler” başlıklı 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendinde belirtilen “İş ve meslek, sınavlara hazırlık, beden eğitimi ve spor kursları gibihükümlü ve tutukluların eğitim, öğretim ve iyileştirilmelerinde etkili olabilecek kurslarda Millî
Eğitim Bakanlığı mevzuatı uyarınca görevlendirilen kurum personeli” ifadesinden anlaşılması
gereken; kurs ve etkinliklerin başlangıç-bitiş tarihlerini, eğiticiye ait bilgiler ile toplam süreleri
gösteren kurs onaylarının alınmasını kapsayan iş ve işlemlerin Milli Eğitim Bakanlığı
mevzuatına göre yapılmasıdır. Bu kapsamda açılacak kurslarda görevlendirilecek personelin;
mutlaka eğitim kurulu kararı ile belirlenmesine, öncelikli olarak nitelikli ve uygun belgelere
sahip kurum personeli olmasına dikkat edilir.
d. “Kurum dışından görevlendirilecek kişilerin ek ders görevi saatleri” başlıklı 9 uncu
maddesinin;
aa. Birinci fıkrasında; Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı
örgün ve yaygın eğitim kurumlarından eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmek üzere kurumda
tam gün çalıştırılmakla görevlendirilen öğretmenlere, 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükmüne
göre ek ders görevi verilir. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim
kurumlarından öğretmen temin edilemediği takdirde üzerinde resmî görev bulunmayanlardan
tam gün çalıştırılmak üzere ceza infaz kurumlarında Genel Müdürlük, denetimli serbestlik
müdürlüklerinde ise müdür tarafından görevlendirilen öğretmen adaylarına veya emekli
öğretmenlere haftada (40) saate kadar ek ders görevi verilebileceği belirtilmiştir. Bu
kapsamda;
aaa. Üzerinde resmî görev bulunmayanlardan ihtiyaç duyulan branş ve dallarda
öğretmen adayları veya emekli öğretmenlerin ceza infaz kurumlarında tam gün
çalıştırılabilmesi için Genel Müdürlük onayı; denetimli serbestlik müdürlüklerinde denetimli
serbestlik müdürünün onayı gerekmektedir. Bu kapsamda; denetimli serbestlik müdürlükleri
tarafından, öncelikle hangi sayıda emekli öğretmen veya öğretmen adayı ihtiyacı bulunduğu
konusunda Genel Müdürlükten onay alınır ve sonrasında görevlendirme yapılır.
bbb. Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararının 8 inci maddesinde yazılı şartları haiz
olanlardan görevlendirilmesi planlanan kişilerin onay talep yazıları ekinde diploma aslı veya
onaylı sureti ve nüfus cüzdanı örneği ile ilgili alanda sahip oldukları diğer belge ve sertifikaları
bulunmalıdır. Bu şekilde görevlendirilen kişilerin sigorta primleri ile ilgili iş ve işlemler sosyal
güvenlik mevzuatı hükümlerine göre kurum müdürlüklerince yürütülür.
bb. İkinci fıkrasının (c) bendinde; “İstekli hükümlü ve tutuklulara Adalet Bakanlığı Din
ve Ahlak Bilgisi Müfredat Programına göre uygulanan dersler için görevlendirilen, Diyanet
İşleri Başkanlığına bağlı fakülte veya yüksekokul mezunu müftülük personeli ile din ve ahlak
bilgisi dersi öğretmenlerine, fiilen derse girmeleri kaydıyla akşam ve hafta sonu çalışmaları
dahil olmak üzere haftada (24) saate kadar, ek ders görevi verilebilir.” denilmiştir. Bu
kapsamda;
aaa. “Adalet Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı Arasında Tutuklu ve Hükümlülerin
Dini ve Ahlaki Gelişimlerini Sağlamaya Yönelik Protokol” uyarınca; tam gün esaslı
görevlendirilen cezaevi vaizleri günde (2) saati maaş, (6) saati ek ders karşılığı haftada (4)
gün olmak üzere görev yapar.
bbb. Bu kişilerin tam gün esaslı yaptıkları görevler; kurumda yapmış oldukları
hazırlık, planlama, konferans, seminer, belirli gün ve haftalarla ilgili programlar, dini içerikli
yayınlar konusundaki çalışmalar, gözlem ve sınıflandırma formları ile benzeri form ve
çizelgelerin doldurulması, manevi rehberlik faaliyetleri ve ilgili müfredat uyarınca okuttukları
din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri gibi hizmetleri kapsamaktadır. Ancak cezaevi vaizlerininasli görevi, istekli hükümlü ve tutuklulara manevi rehberlik hizmeti sunmak olup, bu nedenle
mesailerinin büyük bir kısmını bu konuda kullanırlar. Bu çalışmalar, kurum idaresinin bilgisi
dahilinde vaizlerce hazırlanacak çalışma planı uyarınca yürütülerek günlük olarak ders
defterlerine işlenir.
ccc. Tam gün esaslı yürütülecek görev; onay yazılarında aksi belirtilmedikçe (2) saati
maaş, (6) saati ek ders karşılığı günde (8) saat çalışmayı ifade etmektedir. Bu görev karşılığı,
fiilen kurumda görev yaptığı saatlerle sınırlı kalmak kaydıyla ve haftada (24) saati geçmemek
üzere ders ve ek ders ücretleri ödenir.
ççç. Cezaevi vaizi unvanı ile herhangi bir kurumda tam gün esaslı olarak
görevlendirilen müftülük personeli, iki ayrı ceza infaz kurumundan aynı anda ders ve ek ders
ücreti alamaz. Ancak görevlendirme onayında iki ayrı ceza infaz kurumu için ayrı
görevlendirme bulunması halinde, ders ve ek ders ücretleri her kurumda fiilen görev yaptığı
saat süresince tahakkuk ettirilir. Her halde toplam ders saati haftada 24 saati geçemez.
cc. İkinci fıkrasının (ç) bendinde; “İş ve meslek, sınavlara hazırlık, beden eğitimi ve
spor kursu gibi hükümlü ve tutukluların eğitim, öğretim ve iyileştirilmesinde etkili olabilecek
kurslarda Millî Eğitim Bakanlığı mevzuatı uyarınca görevlendirilen kurum personeline fiilen
derse girmeleri kaydıyla akşam ve hafta sonu çalışmaları dahil olmak üzere haftada (24)
saate kadar ek ders görevi verilebilir.” denilmiştir. Anılan hükümde bahsi geçen “(24) saat”
azami süreyi ifade etmekte olup, bu tür görevlendirmelerin en fazla (10) saatlik kısmı hafta içi
gündüz mesai saatleri içerisinde yerine getirilebilir.
e. Kararın, dördüncü bölümünün “ders görevinin yapılmış sayılacağı haller” başlıklı 11
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Eğitim uzmanı ve öğretmenlerden hizmet içi eğitim
faaliyetleri nedeniyle kurum veya il dışında geçici olarak görevlendirilenler; bu görevleri
süresince, aylık karşılığı ders, ders niteliğinde iyileştirme görevi ile görevlendirildikleri tarihte
kendilerine verilmiş ek ders görevleri var ise, bu görevlerini yapmış sayılırlar ve buna ilişkin
ek ders ücretleri görev yaptıkları birimler tarafından ödenir” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm
uyarınca, kurum dışında veya il dışında herhangi bir eğitim faaliyeti kapsamında geçici
görevlendirilen eğitim uzmanı ve öğretmenler görevlendirilen süre içinde ek ders görevlerini
yerine getirmiş sayılacağından, bağlı bulundukları kurumlardan ek ders ücreti almaya devam
eder.
f. “Sınav ücreti” başlıklı 12 nci maddesinin;
aa. Birinci fıkrasında “Eğitim uzmanı ve öğretmenler; sınav salonlarını düzenlemek,
hükümlü ve tutukluların sınavda hazır bulundurulmalarını sağlamakla yükümlüdür. Eğitim
uzmanı ve öğretmenlerden mesai saatleri dışında yapılan her bir açık ilköğretim okulu ve
açık öğretim lisesi sınav oturumunda fiilen görev alanlara (6) saat ek ders ücreti ödenir.
Eğitim uzmanı veya öğretmen bulunmadığı veya sayısı yeterli olmadığı durumlarda, her
sınav salonunda bir kişi olmak üzere, eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinde görevlendirilen
kurum personelinden söz konusu sınavlarda fiilen görev yapanlara anılan sınav ücreti aynı
şekilde ödenir” hükmü bulunmaktadır. Bu kapsamda;
aaa. Güvenlik, cinsiyet ve yaş grupları gibi nedenlerle Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatı
gereğince öğrenci sayısına göre belirlenen sınav salonu sayısından daha çok sınav salonu
oluşturulması gerektiğinde, idare ve gözlem kurulu tarafından karar alınır ve Genel
Müdürlüğe gönderilir.bbb. Eğitim uzmanı ya da öğretmen sayısının yetersiz olması durumunda, eğitim ve
öğretim servisi ile psiko sosyal serviste görevlendirilen personel öncelikli olmak üzere her
sınav salonunda bir personel olacak şekilde görevlendirme yapılabilir. Bu personelin de
yetersiz kalması durumunda diğer birimlerden personel görevlendirilebilir. Görevlendirilen
personel, sınav salonlarını düzenlemek, hükümlü ve tutukluların sınavda hazır
bulundurulmalarını sağlamakla yükümlü olup, sınav süresince fiilen görev yapar ve her
oturum için (6) saat ek ders ücreti alır.
ccc. Söz konusu sınavlarda Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatı gereğince kendi
bünyelerinde oluşturulan sınav yürütme kurul ve komisyonları ile sınav merkezlerince
görevlendirilen sınav salon başkanı, gözcü, gözetmen, bina sınav sorumlusu dışında, kurum
idarelerince sınavlara ilişkin ayrıca bir kurul, komisyon kurulmayacak ve sınav salon başkanı,
gözcü, gözetmen, bina sınav sorumlusu gibi unvanlarda görevlendirme yapılmayacaktır.
bb. İkinci fıkrasında “Bu Karar’ın 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında sayılan ve sınav
yapılması gereken kursların, kurs sonu bitirme sınavlarında fiilen görev yapanlara her bir
sınav oturumu için (6) saat ek ders ücreti ödenir. Kurs bitirme sınavının hem teorik hem de
uygulamalı olarak yapılması gereken hallerde ise her bir sınav için ayrı olmak üzere fiilen
görev yapanlara (6) saat ek ders ücreti ödenir” hükmü bulunmaktadır. Bu kapsamda;
aaa. Bu hüküm Milli Eğitim Bakanlığı Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin ilgili
maddeleri uyarınca değerlendirilir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan modüler
sistem uyarınca açılan tüm kurslarda, adı geçen Yönetmelik’te modül programların her bir
modül sonunda değerlendirileceği ve kurs bitiminde de tüm programın genel
değerlendirmesinin yapılacağı belirtilmektedir. Tüm bu değerlendirmelerin de kursu veren kişi
tarafından yazılı, sözlü veya uygulamalı olarak yapılabileceği vurgulanmaktadır. Bu nedenle;
bu kurslarda sınav kurs veren kişi tarafından yapılacak ve her bir kurs sonu sınavı için tek
sınav ücreti ödenecektir.
bbb. Bu fıkrada geçen sınavlarda fiilen görev yapma tabiri; sınav evrakının ve sınav
sorularının hazırlanması, sınava gireceklerin sınav salonunda hazır bulundurulması, sınavın
uygulanması ve değerlendirilmesi gibi iş ve işlemleri kapsayan bir süreci ifade etmektedir. Bu
iş ve işlemler ceza infaz kurumunda görevli eğitim uzmanı ve öğretmenlerin ilgili mevzuatla
belirlenmiş görev tanımları arasında yer almasından dolayı, eğitim uzmanı ve öğretmenlerin,
kurs öğretmenleri ile birlikte bu sürece dahil olmaları halinde yapmış oldukları çalışmalar
mesai saatleri içerisindeki ders ve ek ders kapsamında olduğundan ayrıca bir ek ders
ücretinden yararlanmaları söz konusu olmayacaktır.
ccc. Bu fıkrada belirtilen sınavlar, kurs için milli eğitim müdürlükleri tarafından eğitici
olarak görevlendirilen personelce yapılır ve sadece bu personele sınavın mesai saatleri
içinde veya dışında olmasına bakılmaksızın sınav ücreti tahakkuk ettirilir.
ççç. Açık ilköğretim okulu ve açık öğretim lisesi sınavları dışında hiçbir merkezi sınav
için ödeme yapılmaz.
ddd. Milli eğitim müdürlükleri ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından
yapılan sınavlar için bu kurumlarca ücret ödendiği için, hiçbir personele kurum bütçesinden
ikinci bir ödeme yapılamaz, mükerrer ödemenin yapılması halinde talep eden ile tahakkuku
yapanlar hakkında adli ve idari işlem yapılır.
g. Ceza İnfaz Kurumlarında Kullanılacak Defter ve Belgeler Hakkındaki Yönerge
hükümlerine göre kursu veren kişi tarafından kursun her bir günü için doldurulan dersyoklama fişleri, bu konuda görevlendirilen ikinci müdür tarafından kontrol edilir ve ek ders
ücretlerinin aylık tahakkukları bu ders yoklama fişlerine göre yapılır. Aylık olarak hazırlanan
ek ders puantaj cetvelleri Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği ekinde bulunan 14
nolu ek ders puantaj cetveli örneğine uygun olarak düzenlenir. Bu cetvelin “düzenleyen”
bölümünü gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilen ikinci müdür ve “birim amiri”
bölümünü harcama yetkilisi olarak kurum müdürü; denetimli serbestlik müdürlüklerinde,
“düzenleyen” bölümünü gerçekleştirme görevlisi olarak müdür tarafından görevlendirilen
personel, “birim amiri” bölümünü ise harcama yetkilisi olarak müdür imzalar. Bu hususlara
uyulmaksızın yapılacak ek ders ücreti ödemeleri; harcama yetkilisi ve gerçekleştirme
görevlisinden yasal faizi ile birlikte geri alınır.
B- Ortak Hükümler
(1) Her ne şekilde olursa olsun izinli veya raporlu olunan sürelerde ek ders ücreti
ödenmez.
(2) Kurum idaresi, bir önceki ayda düzenlenen ve ek ders ücretine konu olan tüm
faaliyetleri, sonraki ayın en geç onuna kadar Genelge ekinde sunulan Ek-1 tablosuna
işleyerek Genel Müdürlüğe göndermek zorundadır.
(3) Hükümlü ve tutukluların öğrenim seviyelerini tespit sınavı gibi ilgili mevzuatta
açıkça yazılı olmayan sınavlara ilişkin hiçbir ödeme yapılmaz.
(4) Kurumlarda iyileştirme çalışmalarına etkisi olmayan hiçbir kurs açılamaz. Kursların
açılması hükümlü ve tutukluların eğitim ve iyileştirme ihtiyacı dikkate alınarak eğitim kurulu
kararı ile belirlenir. Alınan kararlar denetime hazır bulundurulur.
C- Son Hükümler
27/07/2007 tarihli ve 139 No’lu “Kurumlarda ders ve ek ders ücretleri” konulu Genelge
yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi edinilmesini, Genelgenin; yargı çevrenizdeki Cumhuriyet başsavcılıkları ile
Cumhuriyet savcılarına ve ceza infaz kurumları ile denetimli serbestlik müdürlüklerine
bildirilmesini, gereğinin yerine getirilip getirilmediğinin izlenerek ve denetlenerek aksine
davrananlar hakkında kanunî işlem yapılmasını, bilgileri bakımından da infaz hâkimlikleri ile
izleme kurullarına gönderilmesini önemle rica ederim.
