enes_v2 ÜÇÜNCÜ KISIM
Komandit Şirket
BİRİNCİ BÖLÜM
Şirketin Niteliği ve Kuruluşu
A) Tanımı
MADDE 304-(1)Ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan,
şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer
ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış olan şirket komandit
şirkettir.
komanditer denir.
ortak olabilirler.
(2) Sorumluluğu sınırlı olmayan ortaklara komandite, sorumluluğu sınırlı olanlara
(3) Komandite ortakların gerçek kişi olmaları gerekir. Tüzel kişiler ancak komanditer
B) Uygulanacak hükümler
MADDE 305-(1) Bu Bölümdeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, kollektif şirkete
dair 212 ilâ 216 ncı maddeler komandit şirketler hakkında da uygulanır.
(2) Şirket sözleşmesinde, her komanditer ortağın sermayesinin miktarı, cinsi ve ortak
sıfatından kaynaklanan ve bir yönetim hakkı niteliğinde olmaması gereken, komanditer
ortaklara verilen yönetim görevleri açıkça belirtilir.
C) Sözleşme
I – Yorum
MADDE 306-(1)Şirketin komandit olup olmadığı sözleşme hükümlerine göre
belirlenir. Ortaklar tarafından şirkete verilen ad ve nitelik o şirketin türünün belirlenmesinde
yalnız başına yeterli olmaz.
(2) Bir şirketin komandit olduğu açıkça saptanamıyorsa o şirket kollektif sayılır.
II- Komanditerlerin sermaye koyma borcu
MADDE 307-(1) Bir komandit şirket sözleşmesine 213 üncü maddede gösterilen
kayıtlardan başka komanditerlerin adları ve her birinin koydukları veya koymayı taahhüt
ettikleri sermayenin cins ve miktarları yazılarak tescil ve ilan ettirilir.(2) Bir komanditer kişisel emeğini ve ticari itibarını sermaye olarak koyamaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Ortaklar Arasındaki İlişkiler
A) Sözleşme serbestisi
MADDE 308-(1)Komandit şirkette ortakların birbirleriyle olan ilişkileri şirket
sözleşmesi ile düzenlenir. Şirket sözleşmesinde hüküm bulunmayan durumlarda, bu Bölümde
yazılı hükümler saklı kalmak şartıyla, kollektif şirketlere ilişkin 217 ilâ 231 inci maddeler
uygulanır.
B) Komanditerlerin hukuki durumu
I – Yönetim
MADDE 309- (1)İster komandite ister komanditer olsun her ortağın bir oy hakkı
vardır. Bu kurala aykırı düzenlemeler geçersizdir.
(2) Şirket, komanditeler tarafından yönetilir.
(3) Komanditerler, şirket işlerini görmeye görevli ve yetkili olmadıkları gibi, yönetim
hakkını haiz kişilerin yetkileri içinde yaptıkları işlere itiraz da edemezler. Ancak, olağanüstü
iş ve işlemlerde, şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, tür değiştirme, birleşme ve bölünme gibi
yapısal değişikliklerde; şirkete ortak alınması, çıkarılması ve payın devri türünden temel
işlemlerde komanditerler de oy hakkını haizdirler.
II – Denetleme
MADDE 310-(1) Her komanditer, iş yılı sonunda ve iş saatleri içinde, şirketin
envanterleriyle bilançosunun içeriğini, diğer finansal tablolarını, bunların doğruluğunu ve
geçerliliğini incelemeye yetkilidir.
(2) Komanditer, bu incelemeyi bizzat yapabileceği gibi bir uzmana da yaptırabilir.
Uzmanın şahsı hakkında bir itiraz ileri sürülürse komanditerin istemi üzerine mahkeme
tarafından bilirkişi atanmasına karar verilir. Bu karar kesindir.36
(3) Haklı sebeplerin bulunması hâlinde, mahkeme, komanditerin istemi üzerine
şirketin işlerinin ve varlığının bizzat veya bilirkişi tarafından incelenmesine her zaman izin
verebilir.
(4) Bu madde hükümlerine aykırı şirket sözleşmesi hükümleri geçersizdir.
III – Rekabet yasağı
MADDE 311– (1) Kollektif ortakların, şirket konusunu oluşturan işlemlerin aynını
yapamayacaklarına ilişkin 230 uncu madde komanditerler hakkında uygulanmaz. Ancak,
komanditer, şirketin işletme konusunun kapsamına giren işlerle uğraşacak bir ticari işletme
açar veya böyle bir işletme açan bir kişiyle ortak olur ya da bu nitelikte bir şirkete girerse,
36 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “bir işlem denetçisi”
ibareleri “bilirkişi” şeklinde değiştirilmiştir.komandit şirketin belgelerini ve defterlerini incelemek hakkını kaybeder.
IV – Kâr ve zarar
1. Genel olarak
MADDE 312- (1) Komanditer, iş yılı sonunda gerçekleşen kâr payını ve şirket
sözleşmesinde kararlaştırılmış olan faizleri nakden alır. Ancak, koyduğu sermaye herhangi bir
sebeple azalmış ise noksanı tamamlanıncaya kadar kâr ve faizi isteyemez. Şu kadar ki,
gelecek yıllarda elde edilecek kâr paylarından, sermayenin noksanı tamamlandıktan sonra
artan kısımdan önce geçmiş yıllara ait birikmiş faizler ödenir.
2. Geri verilmesi zorunlu olmayan faizler ve kâr payları
a) Usulüne göre tahakkuk ettirilmiş olanlar
MADDE 313-(1) Komanditerler, önce aldıkları ve usulüne göre tahakkuk ettirilmiş
faizi ve kâr paylarını, şirketin sonradan meydana gelen zararını kapatmak için geri vermeye
zorunlu tutulamazlar.
b) Usulsüz tahakkuk ettirilmiş olanlar
MADDE 314-(1) Komanditerler, kanuna ve şirket sözleşmesine göre düzenlenen ve kâr
gösteren bir bilançoya göre, iyiniyetle aldıkları ancak usulsüz tahakkuk etirilmiş kâr paylarını
veya şirket sözleşmesi ile kabul edilmiş olan faizleri geri vermeye zorunlu tutulamazlar.
V – Ortaklığın geçişi
1. Devir hâlinde
MADDE 315-(1) Komanditer, şirketteki payını başkasına devredebilir. Ancak, devre
diğer ortaklar onay vermemişlerse Türk Borçlar Kanununun 632 nci maddesi hükmü uygulanır.
2. Ölüm hâlinde
MADDE 316-(1) Ölen bir komanditerin yerine mirasçıları geçer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Şirketin ve Ortakların Üçüncü Kişilerle Olan İlişkileri
A) Uygulanacak hükümler
MADDE 317-(1)Şirket ve ortakların üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde, bu
Bölümdeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, kollektif şirkete ilişkin 232 ilâ 242 nci
maddeler uygulanır.
B) Şirketin temsili
MADDE 318-(1) Komandit şirketler, kural olarak, komandite ortaklar tarafından
temsil edilir. Kollektif şirketin temsil yetkisinin kapsamı ve sınırlandırılmasına ilişkin
hükümleri komandit şirkete de uygulanır.(2) Komanditer ortaklar, ortak sıfatıyla şirketi temsile yetkili olamazlar. Ancak, şirket
sözleşmesinde aksine hüküm bulunmamak şartıyla, komanditer ortak ticari mümessil, ticari
vekil veya seyyar tacir memuru olarak atanabilir.
C) Komanditer ortağın sorumluluğu
I – Genel olarak
miktarını aşamaz.
MADDE 319- (1) Bir komanditerin sorumluluğu koyduğu veya taahhüt ettiği sermaye
II – İstisnalar
1. Adı şirketin unvanında bulunan komanditer
MADDE 320-(1) Adı şirketin unvanında bulunan komanditer, üçüncü kişilere karşı
komandite bir ortak gibi sorumlu sayılır.
2. Şirket adına işlemde bulunan komanditer
MADDE 321- (1)Ticari mümessil, ticari vekil veya seyyar tacir memuru olarak
hareket ettiğini açıkça bildirmeksizin, şirket adına işlemlerde bulunan komanditer ortak, bu
işlemler nedeniyle iyiniyetli üçüncü kişilere karşı komandite ortak gibi sorumlu olur.
(2) Şirket, ticaret siciline tescil edilmeden önce işlemler yapılmışsa, komanditer, bu tür
şirket borçları için, üçüncü kişilere karşı, sorumluluğunun sınırlı olduğunun onlar tarafından
bilindiğini ispat etmediği takdirde, komandite ortak gibi sorumlu tutulur.
(3) Alacaklı, komanditerin koyduğu sermayeye biçilen değerin, bu sermayenin
konulduğu andaki değerinin altında olduğunu ispat edebilir. Aradaki fark tutarınca komanditer
sorumludur.
(4) Komanditer ortak, koymayı taahhüt ettiği sermaye tutarınca, kendisinin şirkete
girmesinden önce doğan borçlardan da sorumludur.
(5) Komanditerin, şirket yönetimine karışması sonucunu doğurmayacak şekilde öğüt
vermesi, görüş açıklaması, olağanüstü iş ve işlemler ile şirketin iş ve işlemleri üzerinde haiz
olduğu denetleme haklarını kullanması, kanunda yazılı hâllerde yönetim işlerini gören
kimselerin atanmalarına, görevden alınmalarına katılması, şirket içinde ikinci derecedeki
hizmetlerde ve görevlerde çalıştırılması, komanditer sıfatıyla sorumluluğunu etkilemez.
III – Alacaklıların durumu
1. Takip imkânı
MADDE 322-(1)Komanditer, koymayı taahhüt ettiği sermaye borcunun henüz
ödemediğitutarına kadar şirket alacaklılarına karşı sorumludur. Bu suretle kendisine
başvurulan komanditer ortak, şirket alacaklısına ödemede bulunduğu tutarda sermaye
borcundan kurtulur. Şirket alacaklıları, şirket sona ermiş olmadıkça veya şirket aleyhine
yapılan icra takibi semeresiz kalmadıkça, komanditere başvuramazlar.
(2) Şirketin iflası hâlinde alacaklıların haiz oldukları haklar iflas masasına geçer.(3) Komanditer, şirkete koymayı taahhüt ettiği sermayeyi aşan bir tutar ile
sorumluluğu üzerine aldığını yazı ile bildirmiş veya ilan etmişse üçüncü kişilere veya
bildirimin muhatabına karşı bu tutar kadar sorumlu olur.
2. Sermayenin azaltılması
MADDE 323-(1) Bir komanditer sermayesini, 313 ve 314 üncü madde hükümleri
saklı kalmak şartıyla, gerek doğrudan doğruya gerek faiz veya kâr payına sayılmak üzere
dolayısıyla tamamen veya kısmen geri alamayacağı gibi, sermayesi herhangi bir sebeple
azalmışsa noksan tamamlanıncaya kadar, faiz veya kâr payı da isteyemez. Aksi hâlde,
komanditer aldığı para kadar şirket alacaklılarına karşı 322 nci maddenin birinci fıkrası
gereğince sorumlu olur.
3. İflas
a) Şirketin iflası
MADDE 324-(1) Bir komandit şirketin iflası hâlinde, şirket alacaklıları alacaklarını
almadıkça, ortakların kişisel alacaklıları şirket mallarına başvuramaz.
(2) Komanditerlerin koydukları sermaye de şirket alacaklılarının birinci fıkrada yazılı
olduğu gibi öncelikle haklarını elde edecekleri mallardan sayılır.
b) Komanditelerin sorumluluğu
MADDE 325-(1)Şirketin varlığı şirket alacaklılarına yetmeyecek olursa, bu alacaklılar geri kalan alacaklarından dolayı komanditelerin kişisel mallarına başvurabilirler.
(2) Ortakların kişisel mallarına başvurulması hâlinde şirket alacaklılarının, ortakların
kişisel alacaklılarına karşı rüçhan hakkı yoktur.
c) Komanditerin iflası
MADDE 326-(1)Şirket ve iflas hâlinde masası veya şirket alacaklıları, iflas etmiş bir komanditerin masasına başvururlarsa, bunların, müflis komanditerin kişisel alacaklılarına karşı rüçhan hakkı yoktur.
4. Takas
MADDE 327-(1)Şirketten alacağı olan bir kişinin, sermaye borcunu henüz yerine getirmemiş veya koyduğu sermayeyi geri almış bir komanditere borcu varsa, bu kişi şirketteki alacağını komanditere olan borcu ile takas edebilir. 242 nci madde hükmü saklıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şirketin Sona Ermesi ve Tasfiyesi
A) Uygulanacak hükümler
MADDE 328-(1) Kollektif şirketlerin sona ermesine, tasfiyesine ve ortaklarınşirketten çıkma ve çıkarılmasına ilişkin 243 ilâ 303 üncü madde hükümleri komandit şirketlerde de uygulanır. Ancak, şirket sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça komanditerin ölümü veya kısıtlanması şirketin sona ermesi sonucunu doğurmaz.
